Hoe kan je iemand helpen?
Vaak wordt er de vraag gesteld hoe je iemand die automutileert kan helpen. Hoe moet je met iemand om gaan? Hoe moet je diegene behandelen?
Belangrijk is te onthouden dat ieder mens verschillend en uniek is en er daarom geen standaard lijstje te geven is van hoe iemand je met iemand om moet gaan of hoe je iemand kunt helpen. Wel is er een aantal punten waarvan bekend is dat veel automutilanten dit prettig vinden. (MAAR: er zijn uitzonderingen!! Iedereen is uniek!)
Onderstaande punten zijn opgesteld in samenwerking met een aantal mensen die zelf ook automutileren en uit eigen ervaring.
- In eerste instantie is het belangrijk om er voor de persoon te zijn wanneer hij/zij zijn of haar verhaal kwijt wil. Veel mensen vinden het vervelend wanneer er iedere minuut van de dag geïnformeerd wordt naar hoe het gaat, maar interesse wordt vaak op prijs gesteld. Vooral omdat dit een opening geeft om te praten wanneer iemand er behoefte aan heeft. Veel van hen zijn bang om in de steek te worden gelaten wanneer er anderen achter hun probleem komen. Geef hen het vertrouwen dat dit niet gebeurt.
- Ga iemand niet anders behandelen dan dat je daarvoor deed! Veel automutilanten willen niet zielig gevonden worden. De persoon is niemand anders dan voordat hij/zij jou in vertrouwen nam!
- Laat automutilatie niet het enige gespreksonderwerp zijn. Het is niet altijd prettig om telkens maar weer aan het probleem herinnerd te worden. Afleiding is vaak zelfs belangrijker. Door iemand telkens aan het probleem te herinneren, is de kans groot dat de drang erger wordt. Erover praten is niet verkeerd, maar laat het geen hoofdrol spelen in de relatie die jij met iemand hebt.
- Doe leuke dingen om afleiding te bieden en te genieten van het leven. (Tip: zwemmen is vaak niet zo'n slimme zet.)
- Wanneer gevraagd wordt het probleem of verhaal vertrouwelijk te behandelen, doe dit dan ook. Het vertrouwen in anderen zal anders snel geschaad worden en diegene ervan weerhouden over het probleem te praten.
- Blijf rustig. Degene die jou in vertrouwen neemt, is vaak zelf al onrustig (in het hoofd) of zal zich ongemakkelijk voelen. Neem rationele beslissingen.
- Vaak wordt het niet op prijs gesteld wanneer gevraagd wordt of je de wonden mag zien.
- Wanneer je over automutilatie praat, wees dan ook rechtstreeks. Snijbewegingen maken in plaats van het woord te noemen, wordt als heel vervelend ervaren. Toch blijkt dat sommigen het ook heel vervelend vinden wanneer het juist bij naam genoemd wordt. Het is soms goed om ook daarover te praten.
- Stroop niet zonder toestemming de mouwen op om de 'schade' te kunnen zien.
- Iemand verbieden om te automutileren heeft geen nut. Uitstel lijdt in dit geval vaak niet tot afstel. Praat met iemand, maar de keuze blijft altijd bij hem of haar zelf.
- Belangrijk: vergeet niet dat jij GEEN hulpverlener bent en dus niet in de positie bent hem of haar te helpen. Jij kunt enkel een luisterend oor zijn en wat steun bieden, maar je kunt de problemen niet oplossen. Praat daarom ook over hulp. Verplicht het niet, schakel geen hulp in zonder toestemming, maar bied wel de mogelijkheid en ook jouw hulp aan. Bij hulp kan je denken aan meegaan naar de huisarts of een vertrouwenspersoon of zelfs met het eerste gesprek.
- Soms is het ook goed om te benoemen wat dit met jou doet. Leg daarin geen verwijt, enkel wat het met jou doet. Ook jouw gevoel mag er zijn.
Wanneer je twijfelt, is het altijd goed om met diegene te praten over wat hij/zij van jou verwacht. Wil de persoon (bijvoorbeeld jouw vriendin) enkel een luisterend oor of verwacht ze dat ze jou dag en nacht op kan bellen? Wil ze dat ze jou in de gaten houdt en je controleert? Wil ze dat jij juist hulp inschakelt? Of wil ze liever helemaal met rust gelaten worden?
Het is niet raar om hier over te praten en op die manier weet jij dat je op de juiste manier handelt. Zorg wel dat jij hierin ook je grenzen aangeeft.